23 Ekim 2014 Perşembe

07.08.2009 00:00:00 2977  defa okundu.

İş Hayatının Zorlukları

Gerilim, endişe, kuşku, tedirginlik, huzursuzluk, korku, heyecan gibi duyguları bir arada ifade eden stres, günümüzde yaşamımızın ayrılmaz bir parçasıdır. Giderek zorlaşan yaşam koşulları, hızlı değişimin getirdiği belirsizlikler ve insan ilişkilerinin değişmesi stresi arttıran faktörlerdir. Kentleşme, teknoloji, doğal olaylar ve benzeri dışsal faktörler de yaşam dengelerini bozmakta ve bu değişime ayak uydurmakta zorlanan insanlar stresi giderek daha yoğun yaşamaktadırlar. İş stresini genel anlamda üç grupta inceleyebiliriz.

Stres:

 

1-İş İle İlgili Etkenler

 

*Görev gereklerinin neden olduğu stres

*Rol dinamiklerinin neden olduğu stres

*Kişiler arası (iş yeri arkadaşlıkları) ilişkiler de stres

*Mesleki ilerleme, kariyer planlarken yaşanan stres

 

2-Kişisel Etkenler

*Gereksinimler nedeniyle oluşan stres

*Kapasite azlığının ya da fazlalığının neden olduğu stres

*Kişilik faktörleri

3-İs Dışı Etkenler

*Aile yaşamında ortaya çıkan sorunlar

*Kişisel İlişkiler ve sosyal yaşam olaylarının neden olduğu stres

Kriz ve stres yönetimi kitabının yazarı Hasan Tutar'ında söylediği gibi; stres, insanların kontrolü dışında gelişen ve bu kontrolsüzlük nedeniyle bireyin zihinsel ve psikolojik sağlığını olumsuz yönde etkileyen bir durumdur. Stres işyerinde yaşanan ölümlerin en önemli nedenlerinden biri olarak gösterilmektedir. Stres hem depresyona sebep olmakta hem de kişinin bilişsel faaliyetlerinde aksamalara yol açmaktadır. Aynı zamanda yoğun iş stresi yaşayan çalışanlar da aile içi çatışmalar, işe geç kalmalar, performansta düşüş ve kişisel ilişkilerinde sorunlar yaşamaktadırlar.

Böyle psikolojik stres ve aşırı yüklenmeler çalışanlarda;

• Kas gerginliğine neden olmaktadır,

• Sinirlilik hali ortaya çıkartmaktadır,

• Mide ağrısı, baş dönmesi, baş ağrısı şikâyetleri ile gelenler olmaktadır,

• Sürekli yorgunluk hissedilmektedir,

• Boyun tutulması şikâyetleri sıklaşmaktadır,

• Sık idrara çıkma görülmektedir,

• Ellerin farkında olmadan, sık sık yumruk yapılması yüzün gergin olması, çenenin sıkılması gözlenmektedir,

• Depresif görünüş hâkimdir,

• Fevri davranışlar sergilemektedirler,

• Konsantrasyon bozukluğu, dikkat dağınıklığı yaşanmaktadır,

• Ani kaygılanma, en ufak sesle irkilme yaşanmaktadır,

• Uykusuzluk veya uykuya dalmada güçlük çekme şikâyeti ile sık sık karşılaşılmaktadır.

• Bayanlarda adet öncesi gerilim veya düzensiz adet görme olabilmektedir

• Sakarlık, kaza yapmaya yatkınlık oluşabilir

• İlaç, sigara veya alkol kullanımında artış gözlenmektedir,

• İşten veya görevden çeşitli şekillerde kaçma davranışları olmaktadır

• Kişilerarası ilişkilerde gerginlik yaşama,

• Hata yapma eğiliminde artma,

• Kararsızlık ve erteleme davranışı gözlenmektedir.

• Unutkanlık sık sık yaşanmaktadır,

• Alaycılık, ukalalık etme veya sürekli şikayet etme davranışları,

• Hasta olmaya yatkınlığın artması söz konusudur

• Motivasyon azlığı yaşanmaktadır,

• Pasif agresif davranışların artması veya pasif direnme söz konusudur

• Ufak tefek sorunları büyütme eğilimi oluşur,

• Benlik saygısının azalması

• Dinlenirken kendini suçlu hissetme

• Randevuları veya “son teslim” tarihlerini kaçırma

• İş performansının ve işteki üretimin azalması

Psikolojik anlamda yaşanan stres bağışıklık düzeyini azaltmakta ve stresle yoğun yaşayan kişiler daha sık hastalanmaktadırlar. Çünkü stres vücudun savunma mekanizmasını harap etmektedir. Araştırma bulgularına göre çalışma yaşamında yaşanan psikolojik gerilim, adrenalin ve noradrenalin salgısını arttırmakta, bu aşırı salgılama kalp-damar sistemini etkileyerek bazı kalp ve damar hastalıklarının ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Stresin bir diğer etkisi de kişilerin dikkat ve uyanıklığını etkileyerek kazaya neden olması veya saldırganlık duygusu yaratmasıdır. İş kazaları, sıklıkla risk öğeleri taşıyan çalışma koşullarının, bazı psikososyal etmenler nedeniyle çalışanlarca gerekli önemin verilmemesinden kaynaklanmaktadır. Kötü iş örgütlenmesi, yetersiz iletişim, belirsiz roller, çelişkili istekler ve bunlara eklenen eğitim eksikliği, çalışanların tehlikeli davranışlarda bulunmasına yol açarken, meslek veya günlük yaşamdan kaynaklanan sorunların oluşturduğu psikolojik gerilim de onların kaza risklerini görmelerini engellenmektedir.

Şirketler gelişen dünyaya ayak uydurabilmek ve sağlıklı büyüyebilmek için çalışanlarının ruh sağlığına daha çok önem veriyor. Tofaş, Componenta Döktaş ve Schering-Plough gibi firmalar çalışanlarının ruh sağlığı için seferber olan öncü firmalardır. Tofaş İK geliştirme uzmanı Kübra Avtepe, 'İnsanları işe motive edecek birçok eğitim düzenliyoruz. Ama bunlar çok yüzeysel kalıyor. Onların iş dışındaki yaşamlarına etki edecek çözümler bulabilirseniz, daha anlamlı bir süreci hayata geçirmiş oluyorsunuz" diyor. İş hayatına atılıp belli sorumlulukların altına giren gençler hem yaşam sorunları hem iş sorunları ile baş etmekte zorlanıyorlar.

İş stresi Avrupa' da da çalışanlar arasında en önemli stres sebebidir. Japonya'da ise “karoshi” olarak adlandırılan yoğun çalışmanın yarattığı ölüm önemli bir gündem maddesi olarak yerini korumaktadır. Aynı zamanda “karajisatu” olarak adlandırılan yoğun çalışmanın ardından yaşanan intiharlar Japonya' da oldukça fazladır.

Bireylerin, yaşamlarının çok büyük bir kısmını iş ortamında geçirdikleri düşünülecek olursa stresin göz ardı edilemeyecek kadar önemli bir konu olduğu görülmektedir. Çalışanların özel yaşamlarında karşılaştıkları her türlü zorluk iş performanslarını etkilemektedir.

İş stresinin özel yaşama olan etkileri ile ilgili yapılan araştırmalara göre, stresi özel yaşamlarına taşıyan gruplar arasında; monoton, halkla yoğun ilişkiyi gerektiren işlerde çalışanlar streslerini, diğer mesleklere göre sosyal hayatlarına daha çok yansıtmaktadır.

Evlilikte yaşanan çatışmaların çoğunun, evlilik döngüsünün ortalarında meydana geldiği söylenebilir. Kuşkusuz, bireyin bu riskli dönemde işten kaynaklanan stresleri de varsa, bu çatışmanın daha da şiddetlenebileceği söylenebilir. Yetersiz sosyal destek, ruhsal bozukluklar yanında strese bağlı fiziksel hastalıkların oluşmasına da neden olabilir. İşle ilgili sosyal destek almamanın potansiyel bir stres faktörü olduğu bilinmektedir.

Tuğba Kaplanhan - Psikolog

 

Yazarımız Tuğba Kaplanhan'a sorularınız için tugba@terapimiz.com adresine e-posta gönderebilirsiniz.

 

 

Yorum Yaz


YORUMLAR
Bünyamin POLAT:
Stres ile ilgili çalışmanızı ilgi ile okudum kaleminize ve yüreğinize sağlık çok güzel bir çalışma olmuş tebrik ederim bu çalışmanızı sosyal paylaşım siteme taşıyacağım. çalışmalarınızın daim olmasını temenni ederim. Baki selamlar.
11.11.2010 15:43:56

YAZARIN TÜM YAZILARI
İş Hayatının Zorlukları - 07 Ağustos 2009 Cuma 00:00
Çocukların ve Ergenlerin Arkadaş Seçimi - 24 Temmuz 2009 Cuma 00:00
Çocuklarda Özgüven - 17 Temmuz 2009 Cuma 00:00
Umut... - 28 Eylül 2008 Pazar 00:00
Eyvah! Çocuğum Ko-nu-şa-mı-yor - 18 Eylül 2008 Perşembe 00:00
Öfke! Beni Bırak... - 04 Ağustos 2008 Pazartesi 00:00
Merhabalar - 25 Temmuz 2008 Cuma 00:00

Son Yorumlar

okan
ya şimdi birşey söyleyeceğim olmayacak başkan.ne projesiymiş ATM leri yan yana sıralamak projesi doğru mu okudum.Bırak başkan dağınık kalsın da şu şehre yatırımcı çekin yol mol da istemiyoruz 5 yıl hiç birşey yapmayın MKE yi büyütün,2-3 bin kişilik istihdam yaratın.50 ilin bağlantı noktasında olan bir şehir böyle olmamalı.yol yapacağınız paraya park yapacağınız paraya tvlere reklam verin tanıtın şehri olanakları yatırımcı çekin yol park kendiliğinden olur,vergileriniz bütçeniz artar istediğinizi yaparsınız.Şu istihdama bir çare bulun Silah organizemidir artık çelik fabrikasımıdır.Ama en az 2 bin kişilik sağlam istihdam olması lazım.İstihdam dediysek de çağrı merkezi yada mağazalarda tezgahtarlık değil!
21.10.2014 21:33:39

mhp
Bİ DEFOLUP GİTMEDİNİZ Kİ MHP ŞAHA KALKSA NEREYI KAZANDINDA KAÇ YILDIR O KOLTUKTASIN DELİCE ÇERİKLİDE BİLE KAZANAMIYOSAN DAHA NİYE O KOLTUKTASIN. NERDE YANDAŞ YALAKA SERSERİ VAR DOLDUNUZ GÖNÜL VERMİŞLERİ DIŞLADINIZ DAHA BETER OLUN İL GENEL MECLİS ÜYE ADAYINIZ Bİ ZAMANLARIN KOMÜNİSTİ ADEM İNYURT İSE İKİ KERE ADAY ETTİĞİNİZ UĞUR GÖZÜTOK KUYRUK ACISI İLE YENİ ADAYI ÇEKEMEYIP AKP BINASINDAN CIKMIYO SA İLÇE DELEGENİZ AHMET SAMUR İSE ALACAĞINIZ OY ÇOK BİLE. BİDE GÜÇLÜ ÇIKACAKLARMIŞ ADAMDA YÜZ OLUR SEN GİT O KOLTUK BOŞ KALSIN EN AZINDAN KİMSE MHP YE NEFRET DUYMAZ
21.10.2014 15:21:15

n.önder
İş güvenliği deniliyor,SSK nın otel inşaatı yapılıyor ilgili firma hiç bir önlem almıyor bunu kim denetliyecek bu kadar tehlikeli bir iş yapılıyor şehrin merkezinde denetleyen yooook.Lütfen bu konuyu dikkate alın.
21.10.2014 08:49:19

kadir
Sayın Başkan siz benden hizmet beklemeyin diye bir açıklama yapın da bizde hayaller kurmayalım.. Serkan isimli arkadaş çok güzel bir soru sormuş belediye ulaşım aracı olmayan kaç il var diye aslında iş bu kadar basit.. Bence artık bu konuları Sayın Cumhurbaşkanına yazmak lazım
21.10.2014 00:18:00

yucel
Osmangazi ilkokulu ile akpet benzinliği arasında bırakın parkı doğru dürüst yol yok inşallah birdahaki seçimden sonra yapılır açık olan birkaç yolda dağ yolundan farksız çocuklarımızda çarşıya gidince ordaki parklardan yararlanıyorlar mahallemizde park olmadığı için ne yapalım elimizden bir şey gelmiyor
20.10.2014 23:43:55