27 Kasım 2014 Perşembe

07.08.2009 00:00:00 3006  defa okundu.

İş Hayatının Zorlukları

Gerilim, endişe, kuşku, tedirginlik, huzursuzluk, korku, heyecan gibi duyguları bir arada ifade eden stres, günümüzde yaşamımızın ayrılmaz bir parçasıdır. Giderek zorlaşan yaşam koşulları, hızlı değişimin getirdiği belirsizlikler ve insan ilişkilerinin değişmesi stresi arttıran faktörlerdir. Kentleşme, teknoloji, doğal olaylar ve benzeri dışsal faktörler de yaşam dengelerini bozmakta ve bu değişime ayak uydurmakta zorlanan insanlar stresi giderek daha yoğun yaşamaktadırlar. İş stresini genel anlamda üç grupta inceleyebiliriz.

Stres:

 

1-İş İle İlgili Etkenler

 

*Görev gereklerinin neden olduğu stres

*Rol dinamiklerinin neden olduğu stres

*Kişiler arası (iş yeri arkadaşlıkları) ilişkiler de stres

*Mesleki ilerleme, kariyer planlarken yaşanan stres

 

2-Kişisel Etkenler

*Gereksinimler nedeniyle oluşan stres

*Kapasite azlığının ya da fazlalığının neden olduğu stres

*Kişilik faktörleri

3-İs Dışı Etkenler

*Aile yaşamında ortaya çıkan sorunlar

*Kişisel İlişkiler ve sosyal yaşam olaylarının neden olduğu stres

Kriz ve stres yönetimi kitabının yazarı Hasan Tutar'ında söylediği gibi; stres, insanların kontrolü dışında gelişen ve bu kontrolsüzlük nedeniyle bireyin zihinsel ve psikolojik sağlığını olumsuz yönde etkileyen bir durumdur. Stres işyerinde yaşanan ölümlerin en önemli nedenlerinden biri olarak gösterilmektedir. Stres hem depresyona sebep olmakta hem de kişinin bilişsel faaliyetlerinde aksamalara yol açmaktadır. Aynı zamanda yoğun iş stresi yaşayan çalışanlar da aile içi çatışmalar, işe geç kalmalar, performansta düşüş ve kişisel ilişkilerinde sorunlar yaşamaktadırlar.

Böyle psikolojik stres ve aşırı yüklenmeler çalışanlarda;

• Kas gerginliğine neden olmaktadır,

• Sinirlilik hali ortaya çıkartmaktadır,

• Mide ağrısı, baş dönmesi, baş ağrısı şikâyetleri ile gelenler olmaktadır,

• Sürekli yorgunluk hissedilmektedir,

• Boyun tutulması şikâyetleri sıklaşmaktadır,

• Sık idrara çıkma görülmektedir,

• Ellerin farkında olmadan, sık sık yumruk yapılması yüzün gergin olması, çenenin sıkılması gözlenmektedir,

• Depresif görünüş hâkimdir,

• Fevri davranışlar sergilemektedirler,

• Konsantrasyon bozukluğu, dikkat dağınıklığı yaşanmaktadır,

• Ani kaygılanma, en ufak sesle irkilme yaşanmaktadır,

• Uykusuzluk veya uykuya dalmada güçlük çekme şikâyeti ile sık sık karşılaşılmaktadır.

• Bayanlarda adet öncesi gerilim veya düzensiz adet görme olabilmektedir

• Sakarlık, kaza yapmaya yatkınlık oluşabilir

• İlaç, sigara veya alkol kullanımında artış gözlenmektedir,

• İşten veya görevden çeşitli şekillerde kaçma davranışları olmaktadır

• Kişilerarası ilişkilerde gerginlik yaşama,

• Hata yapma eğiliminde artma,

• Kararsızlık ve erteleme davranışı gözlenmektedir.

• Unutkanlık sık sık yaşanmaktadır,

• Alaycılık, ukalalık etme veya sürekli şikayet etme davranışları,

• Hasta olmaya yatkınlığın artması söz konusudur

• Motivasyon azlığı yaşanmaktadır,

• Pasif agresif davranışların artması veya pasif direnme söz konusudur

• Ufak tefek sorunları büyütme eğilimi oluşur,

• Benlik saygısının azalması

• Dinlenirken kendini suçlu hissetme

• Randevuları veya “son teslim” tarihlerini kaçırma

• İş performansının ve işteki üretimin azalması

Psikolojik anlamda yaşanan stres bağışıklık düzeyini azaltmakta ve stresle yoğun yaşayan kişiler daha sık hastalanmaktadırlar. Çünkü stres vücudun savunma mekanizmasını harap etmektedir. Araştırma bulgularına göre çalışma yaşamında yaşanan psikolojik gerilim, adrenalin ve noradrenalin salgısını arttırmakta, bu aşırı salgılama kalp-damar sistemini etkileyerek bazı kalp ve damar hastalıklarının ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Stresin bir diğer etkisi de kişilerin dikkat ve uyanıklığını etkileyerek kazaya neden olması veya saldırganlık duygusu yaratmasıdır. İş kazaları, sıklıkla risk öğeleri taşıyan çalışma koşullarının, bazı psikososyal etmenler nedeniyle çalışanlarca gerekli önemin verilmemesinden kaynaklanmaktadır. Kötü iş örgütlenmesi, yetersiz iletişim, belirsiz roller, çelişkili istekler ve bunlara eklenen eğitim eksikliği, çalışanların tehlikeli davranışlarda bulunmasına yol açarken, meslek veya günlük yaşamdan kaynaklanan sorunların oluşturduğu psikolojik gerilim de onların kaza risklerini görmelerini engellenmektedir.

Şirketler gelişen dünyaya ayak uydurabilmek ve sağlıklı büyüyebilmek için çalışanlarının ruh sağlığına daha çok önem veriyor. Tofaş, Componenta Döktaş ve Schering-Plough gibi firmalar çalışanlarının ruh sağlığı için seferber olan öncü firmalardır. Tofaş İK geliştirme uzmanı Kübra Avtepe, 'İnsanları işe motive edecek birçok eğitim düzenliyoruz. Ama bunlar çok yüzeysel kalıyor. Onların iş dışındaki yaşamlarına etki edecek çözümler bulabilirseniz, daha anlamlı bir süreci hayata geçirmiş oluyorsunuz" diyor. İş hayatına atılıp belli sorumlulukların altına giren gençler hem yaşam sorunları hem iş sorunları ile baş etmekte zorlanıyorlar.

İş stresi Avrupa' da da çalışanlar arasında en önemli stres sebebidir. Japonya'da ise “karoshi” olarak adlandırılan yoğun çalışmanın yarattığı ölüm önemli bir gündem maddesi olarak yerini korumaktadır. Aynı zamanda “karajisatu” olarak adlandırılan yoğun çalışmanın ardından yaşanan intiharlar Japonya' da oldukça fazladır.

Bireylerin, yaşamlarının çok büyük bir kısmını iş ortamında geçirdikleri düşünülecek olursa stresin göz ardı edilemeyecek kadar önemli bir konu olduğu görülmektedir. Çalışanların özel yaşamlarında karşılaştıkları her türlü zorluk iş performanslarını etkilemektedir.

İş stresinin özel yaşama olan etkileri ile ilgili yapılan araştırmalara göre, stresi özel yaşamlarına taşıyan gruplar arasında; monoton, halkla yoğun ilişkiyi gerektiren işlerde çalışanlar streslerini, diğer mesleklere göre sosyal hayatlarına daha çok yansıtmaktadır.

Evlilikte yaşanan çatışmaların çoğunun, evlilik döngüsünün ortalarında meydana geldiği söylenebilir. Kuşkusuz, bireyin bu riskli dönemde işten kaynaklanan stresleri de varsa, bu çatışmanın daha da şiddetlenebileceği söylenebilir. Yetersiz sosyal destek, ruhsal bozukluklar yanında strese bağlı fiziksel hastalıkların oluşmasına da neden olabilir. İşle ilgili sosyal destek almamanın potansiyel bir stres faktörü olduğu bilinmektedir.

Tuğba Kaplanhan - Psikolog

 

Yazarımız Tuğba Kaplanhan'a sorularınız için tugba@terapimiz.com adresine e-posta gönderebilirsiniz.

 

 

Yorum Yaz


YORUMLAR
Bünyamin POLAT:
Stres ile ilgili çalışmanızı ilgi ile okudum kaleminize ve yüreğinize sağlık çok güzel bir çalışma olmuş tebrik ederim bu çalışmanızı sosyal paylaşım siteme taşıyacağım. çalışmalarınızın daim olmasını temenni ederim. Baki selamlar.
11.11.2010 15:43:56

YAZARIN TÜM YAZILARI
İş Hayatının Zorlukları - 07 Ağustos 2009 Cuma 00:00
Çocukların ve Ergenlerin Arkadaş Seçimi - 24 Temmuz 2009 Cuma 00:00
Çocuklarda Özgüven - 17 Temmuz 2009 Cuma 00:00
Umut... - 28 Eylül 2008 Pazar 00:00
Eyvah! Çocuğum Ko-nu-şa-mı-yor - 18 Eylül 2008 Perşembe 00:00
Öfke! Beni Bırak... - 04 Ağustos 2008 Pazartesi 00:00
Merhabalar - 25 Temmuz 2008 Cuma 00:00

Son Yorumlar

salih abi
sevgili başkanım neden polisi örnek gösteriyorsun.peki polis bir yılda kaç saat çalışıyor öğretmen kaç saat çalışıyor. polisin cumartesisi yok pazarı yok. bayramı yok.öğretmenin hakkını iste ama başka memurları örnekleme
26.11.2014 21:18:12

adem korkmaz
anlaşıldı gene ne varsa Milliyetçilerde var. Kırıkkalesporu ve Kırıkkaleyi sözde değil özde seven başkan teşekkürler. 10 tane akp belediye başkanı nerdesiniz?? size örnek olsunda sizde bir şeyler yapınki yarına söyleyecek iki çift sözünüz olsun. Sulakyurt'a sırf başkanı tanımak için bir gün gideceğim.
26.11.2014 10:18:41

hukukçu
kesinlikle ödemeyin. bazı esnaf arkadaşlar ilgili firmayı mahkemeye vermeye hazırlanıyor. herkesten farklı ücret almışlar. bazı kurumlara kamu yararına olan yerleri özel otopark gibi kullanma yeri tahsis etmişler sanki babalarının malı gibi. adamlar resimlerini çekmiş belgeleri var . 5 mt zincir çekmişler bazı kamu da çalışanlar vatandaşa ( kamu ya) ait yerleri parselleyip buralardan ücret almamışlar. bide kanuni bir yaptırımı yok bu parkomatın. adamın arabası şehir dışında yazmış yazmış gitmişler. para ödeyip karşılığında fatura almayıp bunuda belgeleyen bir sürü insan var. parkomatçılar ilk önce aldıkları ücretin faturasını versin vergi kaçırıyorlar. siz uyanıksınızda bu millet salakmı yiyeceğiniz cezaları siz düşünün ey parkomatçılar.
26.11.2014 09:44:45

ALİM
ANA CADDEYE PARKOMAT OLUR DİĞER İLLERDEKİ GİBİ AMA GEL GÖRÜN KIRIKKALE DE ADAMIN EVİNİN ÖNÜNDE ORADA BİLE PARKOMAT VAR. ARA CADDELERDE HER YERDE PARKOMAT VAR.B. HAYRETTİN CADDESİNİN BELLİ KESİMLERİNDE PARKOMAT VAR BELLİ KESİMLERİNDE YOK BU İŞTE BİR YALNIŞ VAR AMA ANLAMADIM BİR SENEDİR YAZIP YAZIP GİDİYORLAR BENDE ÇAKALLARLA BAŞIM BELAYA GİRMESİN DİYE SESLENMİYORUM.AMA BİRİNİN BAŞI FENA YANACAK. ADAMLAR İSTEDİĞİNE YAZIYO İSMEDİĞİNE YAZMIYOR.HELE BİDE KAMUYA AÇIK YERLERİ PARSELLEYENLER VAR ÖRNEK BELEDİYE ZABITALARI TİCARET ODASI OTOMOBİLCİLER ODASI BUNLARDA PARKOMATÇILARLA ANLAŞMIŞ OLMALILAR Kİ KAMU YARARINA OLAN YERLERİ KENDİ ARAÇLARINI PARK EDECEK ŞEKİLDE İŞ YERLERİNİN ÖNÜNÜ ZİNCİRLEYİP KENDİLERİNE PAY ÇIKARIYOR ESNAFTA ZAVAVLLI NE YAPSIN DÜKKANIN ÖNÜNÜ BABASININ MALI ZANNEDİP İŞ YERİNİN ÖNÜNE ÇEKİYOR . VATANDAŞ TA NE YAPARSA YAPSIN . HA BİDE ESNAF İŞYERİNİN ÖNÜNE ÇEKMEKTE HAKSIZ DEĞİL ÇÜNKİ ADAM İŞ YAPIYOR MALI GELİYOR MAL TAŞIYOR ASLINDA KAMUYA AİT OTOPARKA BUNLAR NASIL ARAÇ PARK EDEMİYORSA KENDİNİ BİLMEZ BAZI LARI ADAMIN DÜKKANIN ÖNÜNÜ MEKAN EDİNMİŞ ESNAF ÇEKMESE ADAM ATIP GİDİYOR ARABASINI KISACA KARMA KARIŞIK BİR DURUM BU ARAÇ PARKI hadi bir esnaf valiliğin bahçesine mke ye postaneye yada hasteneye adliyeye v.b. memurlara ait yerlere aracını bir park etsin edebilirse adam işyerine park etmiyo nerde işi varsa arabasını oraya park etmek istiyor sanki arabaynan çıkmış anasından.
26.11.2014 09:36:22

salih abi
Ne yani keskinde seçim kaybedildi diye kongre yapmasınlarmı
25.11.2014 20:02:42